پرخاشگری در ورزش
تاکید بیش از حد به برد و نتیجه ،تاثیر پذیری از مربیان و ورزشکاران پرخاشگر،انگیختگی بیش از حد و گاهی فشار مطبوعات و رسانه های تصویری از علل بروز خشونت و پرخاشگری در مسابقات ورزشی است.رفتاری پرخاشگری محسوب می شود که ازروی قصد و عمد برای صدمه زدن به دیگری یا به خود انجام گرفته باشد. پرخاشگری به منظور توصیف مجموعه ای از رفتارهای برون ریزانه مورد استفاده قرار می گیرد که در همه آنها مشخصه ی تجاوز به حقوق افراد دیگر اجتماع و تأثیر آزارنده ی این رفتار مشترک است .برخی از روان شناسان پرخاشگری را رفتاری می دانند که به دیگران آسیب می رساند یا بالقوه می تواند آسیب برساند . پرخاشگری ممکن است بدنی ، لفظی یا به صورت تجاوز به حقوق دیگران باشد این روانشناسان بین پرخاشگری وسیله ای و پرخاشگری خصمانه تمایز قائل شده اند .
.
خشونت و پرخاشگری در ورزش
ورزش سرشار از زیباییهاست. اجرای ماهرانه ورزشکاران در میدان ورزش زیباییها را می افریندکه تماشاگران و علاقمندان به ورزش را به وجد می اورد.اما صحنه زیبای رقابت ورزشی گاه توسط ورزشکاران به زشتی می گراید و با خشونت و پرخاشگری الوده میشود.
با توجه به تعاریف موجود میتوان خشونت و پرخاشگری را از نظر مفهومی به عنوان عملی در نظر گرفت که از جانب فرد یا افرادی و از روی اراده و اگاهی به منظور اسیب رسانی جسمانی یا روانی به دیگران انجام می شود.
در عرصه فعالیتهای ورزشی پرخاشگری برای توصیف جنبه های گسترده ای از اعمال مورد استفاده قرار می گیرد. مثلا یک ورزشکار گلف را می توان به دلیل اتخاذ رویه ای برای غلبه بر رقیبش در یک رقابت پرخاشگر نامید.یا شرکت کنندگان در فعالیتهای ورزشی مختلفی مانند تنیس-فوتبال و مشت زنی دارای حالتهایی از پرخاشگری باشند. شرکت کنندگان وتماشاگران فعالیتهای ورزشی را می توان بخاطر انجام بعضی رفتارها که جنبه تحقیر امیز و توهین دارند پرخاشگر نامید.
درعرصه فعالیتهای ورزشی سه سطح برای بررسی تحلیل خشونت و پرخاشگری ملاحظه میشود.
1:خشونت وپرخاشگری ورزشکاران در مسابقات ورقابتهای ورزشی
2:خشونت وپرخاشگری تماشاچیان وطرفدارن تیمهای ورزشی علیه ورزشکاران
3:خشونت و پرخاشگری تماشاچیان رویدادهای ورزشی که در قالب هواداری از تیمهای ورزشی بر علیه یکدیگر و گاه اموال و دارایی های عمومی انجام میشود.
عوامل مختلف پرخاشگری و خشونت در ورزش
1:تاکید بیش از حد به برد و نتیجه
2:تاثیر پذیری از مربیان و ورزشکاران پرخاشگر
3:انگیختگی بیش از حد
4:فشار مطبوعات ورسانه های تصویری
خشونت و پرخاشگری در مقابل قاطعیت و جرات
رفتار قاطعانه درجات بالایی از قدرت جسمانی یا کلامی و یا نمایش تلاش و انرزی غیر عادی جسمانی را در بر می گیرد. تفاوت رفتار قاطعانه با خشونت و پرخاشگری در این است که قصد رفتار قاطعانه رسیدن به هدف است و نه آسیب رساندن به حریف همچنین رفتار قاطعانه در چهار چوب قانون و مقررات است ولی خشونت و پرخاشگری جریمه ای قانونی را برای بازیکن در پی دارد.
خشونت و پرخاشگری در تماشاچیان
خشونت وپرخاشگری در ورزش به ورزشکاران محدود نمی شود و یکی از مشکلات ورزش در جوامع فعلی خشونت وپرخاشگری تماشاچیان بویژه در ورزش فوتبال می باشد.چه بسیار انسانهایی که در هنگام تماشای یک مسابقه ورزشی جان خود را از دست داده یا جراحت های خطرناکی را متحمل شده اند.مثال:کشته شدن 318در استادیوم ورزشی لیما در حین برگزاری مسابقه فوتبال ارزانتین و پرو1964.
تماشاچیان مسابقات ورزشی یا جماعت معمولا دارای رهبر یا رهبرانی هستند که تاثیر پذیری بسیار زیادی از انها دارندرهبر جماعت می تواند انها را به شور و هیجان وا داردو رفتار انها را در جهت دلخواه خود هدایت کند.تماشاچیان از مربیان و ورزشکاران نیز تاثیر می پذیرند و افزایش خشونت و پرخاشگری در زمین مسابقه می تواند به تماشاچیان منتقل شود و موجب تحریک انها و ایجاد حوادث خشونت امیز شود.
را ههای کاهش خشونت و پرخاشگری در ورزش
خشونت و پرخاشگری در ورزش کاملا از بین نخواهد رفت و گاهی کمی چاشنی خشونت لازمه بعضی از ورزشها و مورد علاقه تماشاچیان است.به همین دلیل بیشتر تمرکز روانشناسان روی از بین بردن پرخاشگری خصمانه وکاهش پرخاشگری ابزاری و تقویت رفتار قاطعانه در ورزشکاران بوده است. در زیر به چند روش کاهش پرخاشگری اشاره شده است:
1:متعهد شدن ورزشکار به اینکه رفتارهای پرخاشگرانه خود را کنترل کند تا از اخراج شدن و اسیب رسیدن به تیم جلو گیری شود.این تعهد ورزشکار به مربی داده می شود.
2:اگر در ورزشی خشونت جایز شمرده شود بهتر است خشونت ابزاری تقویت شود نه خشونت خصمانه یعنی اسیب رساندن به رقیب نباید هدف شود.
3:روبرو کردن ورزشکار با الگوهایی که بدون خشونت و پرخاشگری و با استفاده از مهارت به موفقیت دست می یابند.می تواند به کاهش خشونت ورزشکار کمک کند.
4:مربی می تواند با تقویت بازیکنانی که عصبانیت خود را کنترل می کنند و در مواقعی که تحت فشار هستند از خود رفتار خصمانه بروز نمی دهند به کاهش خشونت و پرخاشگری کمک کنند.
5:اماده بودن ورزشکار از نظر جسمانی موجب کاهش پرخاشگری و خشونت در انها می شود.برنامه های اماده سازی بازیکنان باید به گونه ای باشد که انها را آماده اجرای مهرتهای ورزشی در حد مطلوب نماید.

علی سلطانی