تعریف فشارخون


 

  استعمال دخانيات فشار خون را بالا می برد

محصولات دخاني حاوی موادي است که فشار خون را بالا مي برد. فشار خون بالا میزان مرگ و میر را افزايش مي دهد. بنابراین ترک دخانيات باعث كاهش فشار خون بالا می شود. مطالعات متعدد ثابت کرده اند که استعمال دخانيات، فشار خون را بالا می برد و محصولات دخاني حاوی بسیاری از مواد شیمیایی سمی هستند که به طور قابل توجهی باعث افزایش فشار خون مي شود. در میان آنها 60 نوع سم شناخته شده است که نیکوتین و مونوکسید کربن بسیار خطرناک تر از بقيه هستند و باعث افزايش فشار خون مي شوند.

 نیکوتین باعث تولید هورمون "اپی نفرین" (كه بيشتر به عنوان هورمون آدرنالین معروف است) در غده ی آدرنال مي شود. اپی نفرین توليد شده در رگ های خونی باعث افزايش ضربان قلب و کار كردن سخت تر آن و پمپاژ خون به تمام نقاط بدن می شود كه این امر فشار خون را افزایش می دهد. همچنين نیکوتین باعث کاهش اکسیژن رسانی به خون و در نهایت بالا بردن فشار خون مي شود. مونواکسید کربن، یک گاز کشنده است که از مصرف سیگار استنشاق مي شود و باعث اختلال در روند اکسیژن رساني به قلب، مغز و سایر اندامهای حیاتی بدن مي شود. به غیر از اين دو سم، محصولات دخاني حاوی مواد شیمیایی دیگر است که تاثيرات مشكل زايي در افزايش فشار خون دارند.


 

   افزايش سه برابري ريسك فشارخون با استرس‌هاي شغلي

بيماري فشار خون داراي عوارض متعدد در سيستم­هاي مختلف بدن از جمله سيستم بينايي، قلب و عروق و كليه است و كنترل و كاهش ريسك فاكتورهاي مرتبط مي­تواند نقش مهمي در كاهش بار عوارض گوناگون آن داشته باشد.

 يكي از پيامدهاي آلاينده­هاي محيط زيست را افزايش بيماريهاي قلب و عروق از جمله فشارخون بالا عنوان کرد و شهرنشيني و در كنار آن گسترش صنايع مختلف منجر به ورود آلاينده هاي شيميايي گوناگون به محيط اطراف مي­شود. هريك از اين آلاينده­ها در صورتي كه از حد معيني تجاوز كنند، مي توانند بر سلامتي افراد تاثير ناگواري داشته باشند.

 به غير از آلاينده هاي شيميايي، آلاينده‌هاي فيزيكي مثل آلودگي صوتي نيز در ايجاد اين بيماري موثر است. همچنين استرس و بي تحركي كه هر دو مي­توانند از پيامدهاي شهرنشيني باشند، تاثير بسزايي بر بيماري فشار خون بالا دارند.

 تحقيقات نشان مي­دهد كه استرس در محيط كار مي­تواند فشارخون را به صورت گذرا افزايش دهد و زماني كه فرد در شرايط بدون استرس قرار مي­گيرد فشار خون به حالت طبيعي برمي­گردد. به عقیده وی شرايط فيزيكي محيط كار نيز بر افزايش فشار خون موثر است. آلودگي صوتي در محل كار و برخي آلاينده هاي شيميايي مي­توانند باعث افزايش فشارخون شوند و از جمله اين آلاينده‌ها مي‌توان به فلزات سنگيني مانند سرب و كادميوم و موادي مثل كربن دي سولفيد اشاره كرد.

 براي پيشگيري و كنترل بيماري پرفشاري خون توجه به عوامل موثر بر اين بيماري مانند تغذيه، فعاليت بدني و انجام ورزش منظم و مداوم، كنترل عوامل محيطي و شغلي گوناگون و آموزش و ارتقاي سطح آگاهي جامعه الزامي است و  نيل به اين اهداف نيازمند همكاري سازمان­هاي مختلف دست­اندركار در اين زمينه­­ها است.

مصرف بي‌رويه داروهاي مسکن مثل بروفن و ديكلوفناك به شدت باعث افزايش فشارخون و تخريب كليه مي‌شود.و در افرا فشارخونی مصرفداروهايي مثل قرص سرماخوردگي بزرگسالان باعث افزايش فشارخون مي‌شود. همچنين مصرف كورتون نيز باعث افزايش بيشتر فشارخون مي‌شود.

به نقل از نشريه BMJ‌، بررسی های اخير در بيش از 400 هزار نفری از افرادي كه از داروهاي ضد فشارخون استفاده مي‌كردند، نشان مي‌دهد كه استفاده از اين داروها به همراه داروهاي ضد التهاب غيراستروئيدي (NSAIDها) مي‌تواند عاملي براي بروز آسيب‌هاي كليوي باشد.

طوریکه مصرف NSAIDها همراه داروهاي ادرار آور و مهاركننده‌هاي آنزيم تبديل كننده آنژيوتانسين (ACE)‌ تا بيش از 30 درصد احتمال بروز صدمات كليوي و اقامت در بيمارستان ناشي از آن را افزايش داده است.

لذا افراد در معرض خطر بالا كه داروهاي ضد فشارخون  دريافت مي‌كنند در صورت مصرف داروهاي ضدالتهاب غیراستروئيدي به هر دليلي، بايد مراقب شرايط سلامتي خود باشند. 

هرچند بهترين و دقيق‌ترين دستگاه‌ها، دستگاه‌هاي جيوه‌اي است، اما اين دستگاه‌ها الان ديگر معمولاً استفاده نمي‌شوند چون مسموميت جيوه‌اي ايجاد مي‌شود، مگر اينكه خيلي به دقت استفاده شوند تا جيوه از دستگاه خارج نشود. دستگاه‌هاي جيوه‌اي و عقربه‌اي هر شش ماه يك بار بايد تست شوند تا دقت و صحت آنها تاييد شود. اندازه‌گيري با اين دستگاه‌ها سخت است به همين خاطر ممكن است بعضي‌ها در اندازه‌گيري فشارخون دچار اشتباه شوند. بهترين آنها براي منزل همان دستگاه‌هاي ديجيتالي بازوبندي است. دستگاه‌هاي ديجيتال كه به مچ بسته مي‌شوند فشارخون را كمي بالاتر نشان مي‌دهند. البته كساني كه فشارسنج در خانه دارند نبايد دچار وسواس شوند و مدام فشارخون خود را اندازه بگيرند چون خود همين كار باعث استرس و اضطراب و در نتيجه افزايش فشارخون مي‌شود.

  62 درصد سکته های مغزی و 49 درصد بیماری های قلبی ناشی از فشار خون بالاست

فشارخون يكي از عوامل شايع بيماري قلبي عروقي در دنيا است و از هر سه نفر، يك نفر مبتلا به فشارخون بالا است. به دليل افزايش اميد به زندگي و گسترش چاقي، شيوع فشارخون بالا نيز رو به گسترش است و پيش بيني شده كه جمعيت مبتلا به اين بيماري از يك ميليارد در سال 2005، به 56/1 ميليارد نفر ( افزايش 60 درصدي) در سال 2025 برسد.

 علت 49 درصد بيماري ايسكمي قلبي و 62 درصد سكته مغزي به فشارخون بالا منتسب است. شيوع اين بيماري در كشور ايران نيز قابل توجه است. در بررسي عوامل خطر بيماري‌هاي غيرواگير در سال 90، 5 /17 درصد افراد 15 تا 64 سال داراي فشارخون بالا ( يعني حدود 5/11 ميليون نفر ) بوده‌اند.

 شيوع بالاي اين بيماري و بي علامت بودن آن اهميت اين مشكل بهداشتي را چندين برابر مي‌كند و بايد بدانيم اين بيماري قابل علاج است و با كاهش حتي 2 ميلي‌متر جيوه از آن مي توان درصد قابل توجهي از سكته مغزي و قلبي را كاهش داد. بنابراين با توجه به موارد فوق هرچقدر به اين بيماري مهلك پرداخته شود جايز است.

هرچند که 5/17 درصد از افراد 15 تا 65 سال مبتلا به فشارخون بالا هستند. با افزايش سن، شيوع اين بيماري نيز افزايش خواهد يافت و به دو تا سه برابر  مي‌رسد. از نظر ميزان مرگ ناشي از فشارخون بالا با 4/32در هر صد هزار نفر، رتبه 67 در بين 192 كشور را داريم.